ابهام در اجرای هدفمندی یارانه‌هاست

صنایع غذایی در سال 88 به دلیل رکودی که از نیمه دوم سال 87 در حوزه‌های اقتصادی اتفاق افتاد به نوبه خود تاثیرپذیر بود و در واقع نیمه اول سال گذشته هم با موج سال 87 طی شد. البته علاوه بر این صنایع غذایی با مشکلات قدیمی شامل کمبود نقدینگی، نبود تقاضا به دلیل بحران جهانی و افت قیمت‌ها هم دست به گریبان بود.

از سویی دیگر در نیمه دوم سال هم مطرح شدن بحث هدفمندی یارانه‌ها پیش از پیاده‌سازی به میزان بالایی صنعت غذا را متاثر کرد به گونه‌ای که به شکل خودکار تقاضا برای مصرف صنایع غذایی کاهش یافت و تاثیر عمده آن هم در صنعت لبنی بیش از سایرین مشهود بود.
نگرانی از محل اجرای هدفمندی یارانه‌ها در شش ماهه دوم سال جزو دغدغه اصلی صنعت غذا محسوب می‌شد که به سال 89 نیز منتقل شد؛ نگرانی از اینکه در نهایت با اجرای طرح مذکور چه تغییراتی در صنعت غذا و مصرف آن رخ می‌دهد؟! نه از بابت ضرر و زیان بلکه به جهت غیرکاربردی بودن خوشه‌بندی‌ها در صنایع غذایی! چرا که معتقدیم خوشه‌بندی‌ها به نحوی است که جامعه مصرف صنعت غذا عمدتا در خوشه 3قرار گرفته و جامعه تولید صنایع غذایی در خوشه یک؛ همین موضوع این نگرانی را دامن‌زده است که اگر خوشه‌بندی‌ها به همین شکل باقی بمانند قطعا خانواده‌ها به سمت اولویت‌بندی بین تامین مواد غذایی و کالاهای ضروری خواهند رفت و در نتیجه میزان مصرف تولیدات غذایی کاهش می‌یابد. بنابراین مهم‌ترین دغدغه صنعت غذا در سال 88 همین موضوع بوده و چگونگی اجرایی شدن آن در سال 89 در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. در بخش دیگری از اتفاقاتی که طی سال گذشته برای صنعت غذا رخ داد، برگزاری جشنواره‌های متعدد از جمله جشنواره‌ خرما بود که به نوبه خود توانمندی‌های شاخه کشاورزی و صنعتی را به نمایش گذاشت. در عین حال رسیدن میزان صادرات صنایع غذایی به یک میلیارد دلار در سال گذشته هم با توجه به رکودی که وجود داشت موضوع رضایت‌بخشی بود اما همچنان معتقدیم که پتانسیل‌های این بخش بسیار بیش از اینهاست.
چشم‌اندازی که در سال 89 برای صنعت غذا می‌توان متصور شد این است که به نظرم بحث کمبود نقدینگی در صنعت مطرح خواهد بود بنابراین باید نقشه راهی برای تامین نقدینگی این بخش در دستور کار قرار گیرد. متاسفانه در دستورالعمل‌ها، آیین‌نامه‌ها و یا بخش‌های مختلف بودجه سال 89 هم سیاست‌گذاران هیچ نقشه راهی را برای تامین نقدینگی صنایع غذایی پیش‌بینی نکرده‌اند؛ از سوی دیگر بحث هزینه‌های تحمیلی به تولید در صنایع غذایی است که دریافت مالیات و مالیات بر ارزش افزوده هم به آن دامن می زند و در حالی که بسیاری از کشورها صنعت غذا را از پرداخت مالیات معاف کرده‌اند اما در ایران علاوه بر مالیات، اجرای ناقص چرخه مالیات بر ارزش افزوده هزینه‌های بسیاری را به این صنعت تحمیل می‌کند چرا که دریافت مالیات بر ارزش افزوده از صنعت غذا و ناقص بودن زنجیره آن سبب خروج نقدینگی از واحدهای تولید شده است. به نظر می‌آید که چنانچه نهضت کاهش قیمت تمام شده با دقت لحاظ شده و برای شروع این اقدام دولت ابتدا با حذف مالیات و مالیات بر ارزش افزوده از صنایع غذایی شروع کند، قطعا در کاهش قیمت تمام شده موثر عمل خواهد کرد.
دبیر کانون انجمن‌های صنفی صنایع غذایی ایران*

منبع: روزنامه پول