14 تیر 1399 - 12:38 شناسه خبر: 12002 نسخه چاپی

علیرضا مروت پور، دبیر انجمن صنفی کارخانجات نان صنعتی ماشینی ایران:

ضرورت تغییر فرمول در حوزه نان

ضرورت تغییر فرمول در حوزه نان علیرضا مروت پور، دبیر انجمن صنفی کارخانجات نان صنعتی ماشینی ایران:
موضوع تصدی گری دولت در زنجیره گندم، آرد و نان سبب شده تصمیمات نادرستی در این حوزه گرفته شود و برخلاف سایر بخش ها در صنایع غذایی این صنعت رشد کافی نداشته باشد در حالی که دولت تنها در سال گذشته حدود 14 هزار میلیارد تومان به این زنجیره یارانه داده است.

تامین آرد یکی از مشکلاتی است که از پیش از انقلاب تاکنون، همواره چالش اصلی شرکت‌ها و تولیدات وابسته به این ماده اولیه بوده است. مشکل اصلی‌تر در این ارتباط بحث سیاسی بودن گندم، آرد و نان است و در تمام ادوار به‌جای آنکه دولت‌ها در این حوزه نظارت داشته باشند، موضع تصدی‌گری را در پیش گرفته‌اند و این مهم و تصمیم‌های نادرست توسط افراد بعضا غیرکارشناس و متخصص در این حوزه باعث ‌شده بر خلاف سایر بخش‌ها در صنایع غذایی، این صنعت تولید نان که قوت‌لایموت مردم است با مشکل مواجه شود و رشد نکند،‌ درحالی‌که بیشترین هزینه یارانه را هر ساله دولت در حوزه آرد و نان پرداخت می‌کند که این رقم در سال گذشته در حدود ۱۴ هزار میلیارد تومان بوده است؛ در حالی‌که این امکان وجود داشت که با یک برنامه ریزی به‌صورت کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت تصمیماتی بهتر برای ساماندهی نان گرفت.

این کار سختی نیست، به‌عنوان نمونه در مقطعی دولت برنامه‌ریزی‌هایی را در حوزه لبنیات انجام داد و امروز شاهد آن هستیم که در این حوزه اگر تحریم‌ها نبود، ایران یکی از بهترین تولیدکنندگان و صادرکنندگان لبنیات در منطقه بود. این اتفاق در حوزه ماکارونی هم افتاده و امروزه ماکارونی وضعیت مناسبی دارد و یکی از بهترین کشورها در این حوزه بین کشورهای همجوار است که بازارهای مناسبی را نیز در خارج از کشور در اختیار گرفته است.

کشور ما از نظر فرهنگی و علمی و بهداشتی، سال‌هاست که از سایر کشورهای منطقه جلوتر و در زمینه تولید بسیاری از محصولات دارای صاحب سبک و ایده است، اما متاسفانه به‌دلیل استراتژیک بودن حوزه آرد و گندم و به‌تبع آن نان و به این دلیل که دولت همواره به‌دنبال خرید تضمینی در این حوزه بوده در نتیجه موضوع کمیت همواره بر موضوع کیفیت ارجحیت یافته است؛ در نتیجه دولت‌ها به‌دنبال کیفیت نبوده و به نان یارانه داده‌اند و صنعت دچار مشکلات زیادی در این حوزه شده است.

از سوی دیگر در دوره‌های مختلف تصمیم‌های دولت برای تخصیص آرد به صنایع مختلف نوسانی بوده و اغلب آرد به‌صورت محدود در اختیار صنعت قرار گرفته است و در نتیجه مشکلات صنایع مختلف که به این ماده اولیه وابسته هستند از جمله صنعت تولید نان‌صنعتی افزایش یافته است.

مشکل بزرگ دیگر موضوع آزاد نبودن قیمت‌هاست. هم‌اکنون تفاوت قیمت آرد بین واحدهای صنعتی و سنتی باعث ایجاد یک شکاف بزرگ در این دو بخش شده است. در واقع این امر سبب شده تا نبود مطلوبیت کیفی در حوزه تولید نان سنتی به قوت خود باقی بماند و با تفاوت قیمت‌ها ممکن است بعضی افراد ناصالح به‌جای تولید نان به فروش آرد یا فروش به‌صورت آزاد روبیاورند.

در این بین با اینکه وضعیت تولید گندم در ایران به دلیل افزایش نزولات آسمانی در یکی، دو سال گذشته مناسب بوده و این محصول با تنوع نسبتا خوبی در ایران تولید می‌شود اما در زنجیره تولید مسائل متعددی وجود دارد که محدودیت‌هایی را در این حوزه ایجاد می‌کند. همین موضوعات باعث شده که هم‌اکنون کشاورز، دولت، آسیابان، تولیدکننده و مصرف‌کننده همگی از وضعیت تولید ناراضی باشند، بنابراین این موضوع نشان می‌دهد که فرمول موجود فرمول درستی نیست و باید اصلاح شود. تمام دولت‌ها می‌دانند که تولید نان به شیوه کنونی هزینه‌زا است، مقرون‌به‌صرفه نیست و باید روش‌های فعلی اصلاح شود و تجربه تولید نان صنعتی در ایران نشان می‌دهد که می‌توان از تولید نان حجیم و نیمه حجیم در کشور حمایت کرد.

به‌عنوان نمونه در زمان کرونا اتفاقی در این صنعت افتاد که تهدیدهای ناشی